ลาออกแล้วได้สิทธิอะไรบ้าง ประกันสังคม เงินว่างงาน ต้องรู้อะไรบ้าง

หลายคนคิดว่าลาออกเองจะไม่ได้รับสิทธิ์อะไรจากประกันสังคมเลย ความจริงแล้วผู้ประกันตนมาตรา 33 ที่ลาออกเองก็ยังมีสิทธิ์รับเงินทดแทนกรณีว่างงานได้ เพียงแต่อัตราและระยะเวลาจะแตกต่างจากกรณีถูกเลิกจ้าง

ข้อมูลในบทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ณ ปี 2569 อัตราและเงื่อนไขของสำนักงานประกันสังคมอาจมีการปรับปรุงเป็นระยะ ควรตรวจสอบตัวเลขล่าสุดที่เว็บไซต์ สำนักงานประกันสังคม (sso.go.th) ก่อนดำเนินการจริงเสมอ

เงื่อนไขคุณสมบัติเบื้องต้น

ผู้ที่จะขอรับสิทธิ์เงินทดแทนกรณีว่างงานต้องเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 และมีคุณสมบัติดังนี้

• ส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 6 เดือน ภายในระยะเวลา 15 เดือนก่อนว่างงาน
• ขึ้นทะเบียนว่างงานกับกรมการจัดหางานภายใน 30 วันหลังออกจากงาน
• พร้อมทำงานและไม่ปฏิเสธการฝึกงานหรือตำแหน่งงานที่จัดหาให้ตามที่กำหนด
• รายงานตัวตามที่กำหนดในระหว่างรับเงินทดแทน

อัตราเงินทดแทน: ลาออกเอง vs ถูกเลิกจ้าง

นี่คือความแตกต่างสำคัญที่หลายคนไม่รู้

กรณีลาออกเอง ได้รับเงินทดแทน 30% ของค่าจ้าง เป็นระยะเวลาไม่เกิน 90 วัน

กรณีถูกเลิกจ้าง ได้รับเงินทดแทน 50% ของค่าจ้าง เป็นระยะเวลาไม่เกิน 180 วัน

การคำนวณใช้ฐานค่าจ้างสูงสุดไม่เกิน 15,000 บาทต่อเดือน (แม้เงินเดือนจริงจะสูงกว่านี้ การคำนวณเงินทดแทนจะใช้เพดาน 15,000 บาทเป็นฐานเสมอ) อ่านความแตกต่างเรื่องเงินชดเชยอื่นๆ ระหว่างสองกรณีนี้เพิ่มเติมได้ที่ ลาออกเองกับถูกเลิกจ้าง ต่างกันยังไง

ขั้นตอนขึ้นทะเบียนรับเงินทดแทน

1. ขึ้นทะเบียนว่างงานออนไลน์ที่เว็บไซต์กรมการจัดหางาน (empui.doe.go.th) ภายใน 30 วันหลังวันทำงานวันสุดท้าย
2. ยื่นคำขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานผ่านระบบของสำนักงานประกันสังคม
3. รายงานตัวตามกำหนดเวลาที่ระบบแจ้ง (โดยทั่วไปเป็นรายเดือน)
4. รอการโอนเงินเข้าบัญชีที่ผูกกับระบบประกันสังคม

กรณีที่อาจเสียสิทธิ์

การลาออกเองโดยหลักยังคงได้รับสิทธิ์ตามปกติ แต่กรณีที่อาจเสียสิทธิ์ทั้งหมด เช่น การถูกเลิกจ้างเพราะกระทำความผิดร้ายแรงตามที่กฎหมายกำหนด (เช่น จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย) หรือปฏิเสธการทำงาน/ฝึกอบรมที่จัดหาให้โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรระหว่างรับเงินทดแทน

มาตรา 39 คืออะไร ทำไมถึงสำคัญถ้ายังไม่ได้งานใหม่ทันที

เมื่อพ้นสภาพพนักงานและออกจากระบบมาตรา 33 สิทธิประกันสังคมจะยังคุ้มครองต่ออีก 6 เดือน (สิทธิความเป็นผู้ประกันตน 6 เดือนหลังออกจากงาน) หลังจากนั้นสิทธิจะสิ้นสุดลงถ้าไม่มีนายจ้างใหม่

หากยังหางานใหม่ไม่ได้ภายในกรอบเวลานั้น สามารถสมัครเป็น ผู้ประกันตนมาตรา 39 ได้ภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน เพื่อรักษาสิทธิประกันสังคมต่อเนื่อง (คุ้มครองกรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต และชราภาพ) โดยจ่ายเงินสมทบเองรายเดือนในอัตราที่กำหนด แม้จะไม่ครอบคลุมสิทธิกรณีว่างงานเหมือนมาตรา 33 ก็ตาม การพลาดกรอบเวลา 6 เดือนนี้จะทำให้เสียสิทธิ์สมัครมาตรา 39 ไปเลย จึงควรตัดสินใจให้ทันเวลาหากยังไม่มีนายจ้างใหม่

สิทธิอื่นๆ ที่ควรตรวจสอบหลังลาออก

นอกจากเงินทดแทนกรณีว่างงาน ยังมีเรื่องที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม

• สิทธิรักษาพยาบาลต่อเนื่อง ความคุ้มครองประกันสังคมมาตรา 33 มักมีผลต่ออีก 6 เดือนหลังออกจากงาน (สิทธิ 6 เดือนหลังออกจากงาน)
• การสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 เพื่อรักษาสิทธิประกันสังคมต่อเนื่องหลังพ้นสภาพพนักงาน หากยังไม่มีงานใหม่ในทันที
• เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (ถ้ามี) ตรวจสอบเงื่อนไขการรับเงินคืนหรือการโอนย้ายไปกองทุนใหม่กับ HR ก่อนวันทำงานวันสุดท้าย

เตรียมเอกสารให้พร้อมก่อนขึ้นทะเบียน

กระบวนการขึ้นทะเบียนว่างงานจะราบรื่นกว่ามากถ้าเตรียมเอกสารเหล่านี้ไว้ล่วงหน้าตั้งแต่วันทำงานวันสุดท้าย

• สำเนาบัตรประชาชน
• สมุดบัญชีธนาคารที่ต้องการให้โอนเงินเข้า
• หนังสือรับรองการทำงานหรือหนังสือรับรองการออกจากงานจากนายจ้าง (ระบุวันที่เริ่มงานและวันสุดท้ายชัดเจน)
• เลขที่บัญชีประกันสังคมและข้อมูลติดต่อที่เป็นปัจจุบัน

สร้างใบลาออกให้พร้อมก่อนเริ่มกระบวนการขึ้นทะเบียน →

คำถามที่พบบ่อย

ลาออกเองต้องรอกี่วันถึงจะขึ้นทะเบียนรับเงินทดแทนได้? ควรขึ้นทะเบียนภายใน 30 วันหลังวันทำงานวันสุดท้ายทันที ไม่ต้องรอ ยิ่งขึ้นทะเบียนเร็วยิ่งได้รับเงินทดแทนเร็ว

ทำงานยังไม่ครบ 6 เดือน ลาออกแล้วขอรับสิทธิ์ได้ไหม? ไม่ได้ ต้องส่งเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 6 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนว่างงานจึงจะมีสิทธิ์

รับเงินทดแทนกรณีว่างงานอยู่ แล้วได้งานใหม่ก่อนครบกำหนด ต้องแจ้งไหม? ต้องแจ้ง เพราะสิทธิ์จะสิ้นสุดทันทีที่กลับเข้าทำงานใหม่ การไม่แจ้งอาจถือเป็นการรับเงินเกินสิทธิ์และต้องคืนภายหลัง